~Dân Bắc Hàn khóc có thật không? - Tom Geoghegan, BBC 

Thật khó biết, theo lời Anthony Daniels, một nhà phân tâm học thường viết với bút danh Theodore Dalrymple. Ông thăm Bắc Hàn năm 1989 trong đoàn đại biểu Anh quốc tham dự Lễ hội Quốc tế Thanh niên và Sinh viên. “Tất cả là sự trộn lẫn tội nghiệp giữa sợ hãi, khủng bố, lo lắng về tương lai, sự cuồng tín của đám đông và cũng có thể có cả nỗi đau từ đáy lòng.”

Trong tác phẩm về Bắc Hàn, ‘Nothing To Envy: Ordinary Lives in North Korea’, Barbara Demick nói đến cái chết của Kim Nhật Thành năm 1994: “Tấn kịch đau khổ có cả tính chất cạnh tranh. Ai có thể khóc to nhất?”

Bà để ý một sinh viên ở Bình Nhưỡng chẳng thấy cảm xúc gì trong khi xung quanh vật vã than khóc.

“Cả tương lai của anh tùy thuộc khả năng khóc được không. Không chỉ sự nghiệp, tấm thẻ đảng Lao Động, mà cả sinh mạng. Đó là chuyện sống hay chết.”

Anh ta được cứu thoát sau khi tự kéo căng mi mắt và nhãn cầu cho đến khi mi mắt rách toạc. Thế là, anh ta bắt đầu khóc hệt như mọi người.

Còn theo ông Kerry Brown, đứng đầu chương trình Á châu của Chatham House, nhiều người có lẽ thực sự phản ứng tự nhiên, vì cái chết của lãnh tụ đặt ra những câu hỏi về bản ngã, an toàn và khả năng sống sót của họ.

Đây là một đất nước cảm thấy luôn đứng ở bờ vực chiến tranh, được lãnh tụ yêu quý chăm sóc. Nhưng chúng ta không biết gì nhiều về cảm xúc thực của người dân cũng như ta biết rất ít về cuộc đấu tranh quyền lực trong ban lãnh đạo.

“Việc kiểm soát thông tin lớn đến mức rất có thể người dân bị sốc thật. Nghĩa là có sự cuồng loạn thực, nhưng ta không biết có nên gọi đó là nỗi đau theo cách hiểu của phương Tây hay không,” ông nói.

~ Kim Jong Il: Khôn Nhà Dại Chợ - CNN’s Dan Rivers.

“Ông ta là một người bí ẩn”, ông Han S. Park, giám đốc Trung tâm nghiên cứu các vấn đề toàn cầu tại Đại học Georgia và một người khách thường xuyên tới Bắc Triều Tiên. “Huyền bí là nguồn gốc của quyền lực và cưu mang điều không xác thực.”

“Mức độ của sự tôn kính dành cho Kim Jong Il ở Bắc Triều Tiên bị thế giới bên ngoài đánh giá quá thấp”, Park nói. “Ông được coi không chỉ một nhà lãnh tụ thiên tài mà còn là gương sáng đạo đức. Cho dù điều đó có chính xác hay không, vẫn không quan trọng khi bạn muốn đối phó với Bắc Triều Tiên. Bạn phải hiểu hệ thống niềm tin của họ. Đó là một nhận thức thực tế. “

Tuy nhiên, đối với thế giới bên ngoài, Kim Jong Il sẽ được nhớ đến như là một trong những kẻ bạo chúa tồi tệ nhất trong lịch sử, theo Andre Lankov, một tác giả về lịch sử của Hàn Quốc.

“Ông sẽ được nhớ đến như một người chịu trách nhiệm cho sự tồn tại khủng khiếp: một trong những chế độ độc tài tồi tệ nhất trong lịch sử Hàn Quốc và của lịch sử thế giới, ít nhất là trong thế kỷ 20 và 21″, Lankov nói.

“Mặc dù do cha của ông tạo ra chế độ độc tài này, nhưng ông là người nhận trách nhiệm, và tiếp tục áp đặt chế độ này nhiều năm nữa trong tương lai cho dân tộc Bắc Hàn.” 

• Share